chi phối

Định nghĩa

Động từ:
- Có tác dụng điều khiển, quyết định đối với một cái gì đó: "Chi phối" diễn tả việc một yếu tố, sức mạnh hoặc nguyên tắc nào đó có ảnh hưởng mạnh mẽ, thậm chí quyết định đến sự vận hành, phát triển hoặc biểu hiện của một sự vật, sự việc khác.

Ví dụ sử dụng

Động từ:
- Tư tưởng chi phối hành động. (Ý nghĩ, quan điểm bên trong quyết định cách thức hành động bên ngoài.)
- Mọi hoạt động sản xuất đều chịu sự chi phối của quy luật kinh tế. (Các quy tắc kinh tế có vai trò điều khiển, quyết định đối với hoạt động sản xuất.)
- Cảm xúc đôi khi chi phối những quyết định quan trọng. (Tình cảm, cảm xúc có thể lấn át lý trí và trở thành yếu tố quyết định.)

Các cách sử dụng nâng cao

"bị/ chịu sự chi phối của...": diễn tả trạng thái bị điều khiển, bị ảnh hưởng quyết định bởi một yếu tố nào đó.
- Nền chính trị nước đó bị chi phối bởi các tập đoàn quân sự.
"yếu tố chi phối": cụm danh từ chỉ nguyên nhân, điều kiện có tính quyết định.
- Giá cả là yếu tố chi phối chính đến quyết định mua hàng của người tiêu dùng.

Biến thể và từ gần giống

Sự chi phối (danh từ): hành động hoặc quyền lực chi phối.
- Sự chi phối của đồng tiền đối với xã hội hiện đại là rất rõ rệt.
Chi phối học (danh từ, chuyên ngành): một nhánh của kinh tế học nghiên cứu về chi phí.

Từ đồng nghĩa

Điều khiển: tác động để dẫn dắt theo một hướng nhất định (thường cụ thể hơn).
Chi phối (trong một số ngữ cảnh): có thể gần nghĩa với ảnh hưởng, quyết định, khống chế, chi phối.
Thống trị: kiểm soát hoàn toàn bằng quyền lực hoặc sức mạnh (mức độ mạnh hơn).

Từ trái nghĩa

Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan

(Không có phrasal verb đặc thù cho động từ "chi phối" trong tiếng Việt)

Thành ngữ liên quan

(Không có thành ngữ phổ biến nào được cấu tạo trực tiếp với từ "chi phối")

đg. Có tác dụng điều khiển, quyết định đối với cái gì. Tư tưởng chi phối hành động. Chịu sự chi phối của quy luật kinh tế.